ÇUVAŞİSTAN |

Başkenti:
Nüfusu:
Yüzölçümü:
Alt Gruplar:Kuzey grubu (Viryal) ve güney grubu (Anatri), dilbilimsel ve
tarihsel geçmiş bakımından ayrılır.
Din: Ortodoks Hristiyan ve Müslüman
Etnisite: Altay dil ailesinden bir Türkçe grubudur. Fin-Ugurca, Rusça ve
Tatarca'nın etkisinde kalmıştır.
Rusya'daki yayılma alanları: Çuvaşistan özerk cumhuriyeti haricinde,
Tataristan ve Başkortostan özerk cumhuriyetleri ile Samara, Ulyanovsk, Tyumen, Moscow,
Kemerovo, Orenburg oblastları ile Krasnoyarsk krayında yaşamaktadırlar.
Diaspora:Kazakistan ve Ukrayna.
Tarihi:Çuvaş halkı hakkında, 1500 yılından öncesine ait sağlam kaynaklar
henüz bulunamamıştır. Çuvaşlar hakkında ilk bahis, farklı bir kültürel topluluk
olarak iyi bir düzen kurmuş bulundukları bir dönemde, 1521 tarihli bir Rusça kronikte
geçmektedir. Kırıntılar halindeki kanıtlara rağmen, Çuvaşların erken zamanları
ana hatları ile ortaya konulabilmektedir. Muhtemelen Çuvaşlar, Bulgarlarla birlikte,
Çuvaşistan'da ortaya çıkan ilk Türk topluluklarıydı. 7. yy.'da güney Rusya
steplerinde gelişen Hazar yayılmacılığı ve bunun ardından 8. yy.da Kafkaslarda
ortaya çıkan Arap yayılmacılığıyla birlikte Çuvaşlar da orta Volga bölgesine
göç ettiler. Bu bölgenin yerli halkı olan Fin-Ugorları asimile ettiler ve Hazarların
kontrolünde Volga Bulgar Devleti kurdular. Hazar Hanlığının çöküşünün ardından
orta Volga bölgesine hakim olan ve 1236'daki Moğol fethine kadar hüküm süren bir
Volga Bulgar İmparatorluğu kurdular. Moğolların gelişiyle birlikte Çuvaşların
arasında İslamiyet giderek yayılmaya başladı. 15. yy'da Altın Ordu Devleti küçük
parçalara bölündüğünde Çuvaşlar, 1440'larda ortaya çıkan Kazan Hanlığının
egemenliğine girdiler. Çuvaşistan'a yönelik Tatar göçü, birçok Çuvaş'ı ülkenin
kuzeyine göç etmeye zorladı. 1552 yılında Kazan Hanlığı Korkunç İvan tarafından
yenilgiye uğratıldığında Çuvaşlar da Rus egemenliğine girdiler ve yoğun bir
Hristiyanlaştırmaya maruz kaldılar. Tatarların aksine Çuvaşların çoğunluğu,
müteakip yüzyıllarda Ortodoksluğa yöneldiler. Bundan dolayı Tatarlara karşı Ruslar
tarafından korunan Çuvaşlar 1600'lü yıllarda tekrar güney Çuvaşistana yerleşmeye
başladılar. 18. yy.'da, Çuvaş kültürünün de güçlenmesine katkıda bulunan bir Çuvaş
yazılı dili geliştirildi. 19. yy. boyunca bu gelime devam etti fakat aynı zamanda, Rus
okullarında yetişen ve daha sonra halklarının arasına öğretmen ya da rahip olarak dönen
genç nesiller vasıtasıyla Rus etkisi de giderek arttı.
Çuvaş miliyetçi taleplerinin ardından Bolşevik hükümet, 1920'de Çuvaş Otonom
Vilayetini kurdu ve 1925'te Çuvaş ASSR'ye dönüştü. Çuvaş milliyetçiliği
pan-Turkist değildir, bunun yerine Bulgar miraslarını vurgularlar. Bundan dolayı,
Bulgar olarak anılmayı ve devletin adının Bulgar Cumhuriyeti olarak değiştirilmesini
istediler. Ancak bu talepleri kabul görmedi. Çuvaşlar, Bulgar geçmişlerinden mütevellit
ve kendilerini Rus halkından ayıran güçlü bir kimlik türettiler.
Çuvaşistan, 1991 yılı itibarıyla, Rusya Federasyonu içinde görece en az Rus nüfusun
bulunduğu cumhuriyettir.
LİNKLER:
| 1 | http://www.rusline.com/oblast/chuvash/chuvash.html |
| 2 | http://www.nupi.no/cgi-win/Russland/a_enhet.exe/CHUVASHIA |
| 3 | http://www.dfait-maeci.gc.ca/english/GEO/EUROPE/chuva-tr.htm Çuvaş Cumhuriyetine seyahat |
| 4 | http://www.hf.uib.no/Andre/Vesti/chuvashi.htm Çuvaş politik yaşamı |
| 5 | http://www.chuvashia.com/portal/default.asp Çuvaşistan portal sitesi |
| 6 | http://www2.chuvashia.ru/ |
| 7 | http://www.rusline.com/oblast/chuvash/chuvash.html Çuvaşistan hakkında bilgiler |
| 8 | http://library.utoronto.ca/www/pjrc/rus/cv-map.htm Çuvaşistan haritası |
| 9 | http://www.chuvsu.ru/ Çuvaş Devlet Üniversitesi |